Naar de kaart

Talmud Tora

de twee Talmud Tora scholen

Talmud Toraschool B in de Kraaipanstraat

De onderwijsstichting Talmud Tora had al ruim voor de bezettingstijd twee lagere scholen, de Talmud Tora School A in de Tweede Boerhaavestraat 7, in een speciaal voor deze school gebouwd schoolgebouw,  met Victor de Vries [1899-1943] als Hoofd der School en de Talmud Tora School B, die daar een afsplitsing van was en sinds 1935 gevestigd in de Transvaalbuurt, in het linker deel van het nieuwe dubbele schoolgebouw in de Kraaipanstraat, hier was Salomon Vuisje  [1905-1944] het hoofd..

De twee Talmud Torascholen lagen middenin de ‘nieuwere’ joods wijken, ten westen van het Oosterpark en in de Transvaalbuurt. Je ging naar zo’n school omdat je ouders godsdienstig waren, de leerlingen kwamen dan ook vanuit de hele stad.

De Talmud Toraschool A zat aanvankelijk op de Plantage Middenlaan na de stichting in 1882 als jongensschool. Maar met de komst van de nieuwe onderwijswet in 1920, werd de school ook toegankelijk voor meisjes. De school groeide door die leerlingentoename dusdanig dat er een groter gebouw nodig was.
De nieuwe Talmud Toraschool in de Tweede Boerhaavestraat werd in 1924 ontworpen door architect Jacobus. S. Baars. [hij ontwierp in 1928 ook de Nieuwe Synagoge aan de Linnaeusstraat in Oost]

Midden jaren ‘30 was de toename van leerlingen zo groot, dat er behoefte kwam aan een tweede vestiging. De gemeente bouwde in die jaren overal in de stad dubbele schoolgebouwen en kon zo de Talmud Tora in 1935 onderdak krijgen in de meest joodse buurt van Amsterdam, in de Kraaipanstraat, naast de openbare Louis Bothaschool.
Die Louis Bothaschool was overigens net zo joods als de Talmud Tora B, het enige verschil was de religiositeit van school, leerkrachten en leerlingen. Van ‘mot’ tussen de twee leerlingengroepen, zoals gebruikelijk tussen de en de , was echter geen sprake.

[Overigens wordt de naam van de school nogal verschillend geschreven, maar de onderwijsstichting heette ‘Talmud Tora’ (dus met een u en zonder h.)]

Net zoals bij de scholen van de Vereniging Kennis en Godsvrucht was er in september 1941, toen alle joodse leerlingen werden samengebracht in joodse scholen, sprake van een snelle leerlingentoename van zo’n 20%. Het aantal op de twee Talmud Torascholen samen, liep het op van 456 in mei 1941 naar 550 in september van dat jaar. De twee K&G scholen deden daar niet voor onder, ze groeiden van 566 naar zo’n 640 leerlingen in dat eerste ‘joodse’ schooljaar.

Talmud Toraschool A in de 2e Boerhaavestraat