Naar de kaart

Kennis & Godsvrucht

Bovenmeester Stibbe met de hoogste klas van de Elteschool

De Palacheschool in de Lepelkruisstraat 4 en de Herman Elteschool in de van Ostadestraat 203 waren joodse scholen die net als alle andere joodse scholen in Amsterdam, in het voorjaar van 1943 ophielden te bestaan. Maar anders dan de meeste andere joodse scholen, waren dit geen openbare gemeente scholen. Ze werden beheerd door de Nederlands Israëlitische Schoolvereniging , die al in 1874 haar eerste school opende aan de Nieuwe Keizersgracht.  Later kreeg die school de naam van haar oprichter Herman Elte en verhuisde via de Nieuwe Achtergracht in 1936 naar het schoolgebouw in de van Ostadestraat, op nr 203.

De Palacheschool opende haar deuren in 1929 in het schoolgebouw aan de Lepelkruisstraat. Nathan Cohen [1903-1943] was er tot het einde de hoofdmeester, Elias Stibbe [1895-1943] was dat op de Elteschool sinds ze in de van Ostadestraat zaten.

De Palacheschool lag in een joodse wijk, maar de Herman Elteschool lag nogal excentrisch, in de ‘gemengde’ Pijp. Toch was het de grootste van de bijzondere joodse scholen in Amsterdam, terwijl het toch een hele wandeling was om er te komen, zowel van uit de joodse buurten in Oost via de Ceintuurbaan, als vanuit Plan Zuid.

Op die twee Kennis en Godsvruchtscholen samen zaten in mei 1941 zo’n 570 leerlingen. Dat aantal groeide snel toen de joodse leerlingen in september 1941 van de openbare scholen naar aparte joodse scholen werden verbannen. Veel ouders lieten hun kind toen plaatsen op een school die al van oudsher een joodse signatuur had. Dat waren naast de Herman Elteschool en de Palacheschool, de twee Talmud Tora scholen.

Bij het volgende telmoment, in oktober 1941, telden de twee scholen samen ruim 640 leerlingen.

Palacheschool
Herman Elteschool, derde klas - allemaal een ster, dus tegen de zomer van 1942