Over deze site

Deze website vertelt het verhaal van de scholen, kinderen en leerkrachten in Amsterdam en in de rest van Nederland, in de periode 1940-1943. Het berust op uitvoerig onafhankelijk onderzoek van documenten uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland, zoals die terug te vinden zijn in de verschillende archieven.

In eerste instantie richtte ik me op het verhaal van mijn vader.

Het ging me er om de gebeurtenissen van die jaren op een rijtje te krijgen, in relatie tot zijn kleine heldendaad. Naarmate ik grondiger onderzoek deed, kwamen er steeds meer vragen waarvan ik vond dat ze een duidelijk antwoord verdienden.

Al schrijvende aan dat eerste artikel, begreep ik dat de veelheid aan informatie niet allemaal in dat verhaal kwijt kon, zonder het ingewikkeld en onleesbaar te maken. Zodra dat eerste verhaal in 2010 eindelijk op mijn site stond, heb ik het hele onderzoek nog eens dunnetjes overgedaan, dit keer met als invalshoek:

Wat gebeurde er met en rondom die joodse lagere school-leerlingen, leerkrachten en scholen in Amsterdam, gedurende de Duitse bezetting.’

Het resultaat is een diepgravende studie
De ontjoodsing van het lager onderwijs in Amsterdam en elders in Nederland, gedurende de bezetting 1940-1943 

Mijn onderzoek dient binnen de veelheid aan Holocauststudies als referentiepunt inzake de ontjoodsing van het onderwijs tijdens de Duitse bezetting.

Het overzicht Verdwenen Joodse Scholen 1941-1943 in Amsterdam en de Mediene zoals op deze site gepubliceerd is een bijlage bij deze studie.

Het bronnenmateriaal van alles wat op de website door mij is geschreven, is in een pdf-document beschikbaar.

De meeste bronnen zijn terugvindbaar in de volgende archieven:

Stadsarchief Amsterdam [SAA]
Onder het toegangsnummer 5191 bevinden zich alle documenten die de afdeling Onderwijs van de gemeente Amsterdam in die jaren ontving of produceerde. Voor een deel toegankelijk via de indicateur van het betreffende jaar, deels in afzonderlijke archiefnummers ondergebracht. Helaas ontbreken er nog al wat stukken, maar daar tegenover staat dat ik ook ‘per ongeluk’ stukken vond die niet geregistreerd staan onder het bewuste nummer, of indertijd daaronder zijn samengebracht.

Het Nationale Archief [HNA]
Onder het toegangsnummer 21437bevindt zich de verzameling stukken van het Kabinet (van van Dam). Het is vrij beperkt; voornamelijk kopieën van uitgaande stukken en dan nog bovendien vooral afkomstig uit de dossiers van van Dam, met zijn aantekeningen, in dik blauw potlood [weinig stukken afkomstig van de bezetter]. De dikke map is niet goed geordend, althans toen ik er de laatste keer was, vond ik het een ratjetoe, met onschatbare informatie.

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie [NIOD]
Onder het toegangsnummer 182 van de Joodsche Raad zit ook de rubriek van de afdeling onderwijs. Het is een vreemde collectie, vind ik; niet zoals bij de gemeente afkomstig van de afdeling zelf, maar vermoedelijk na 1945 bij elkaar gebracht uit verschillende oorsprongen; zo zitten er stukken bij afkomstig van verschillende scholen, oa met een paraaf van een schoolhoofd [meester Alter van de school in Noord].

Uiteraard is mijn onderzoek en de teksten op de website auteursrechterlijk beschermd. Citeren mag, stukjes tekst overnemen ook, maar wel altijd met bronvermelding of een link naar deze site.